Ο εορτασμός
Ο εορτασμός της νικηφόρας Μάχης της Αράχωβας της 24ης Νοεμβρίου 1826 έχει ενσωματωθεί στο γνωστό τριήμερο «πανηγυράκι» του Αγίου Γεωργίου, σύμφωνα με το Προεδρικό Διάταγμα 447/17-6-1976. Η σύνδεση αυτή οφείλεται στο γεγονός ότι τα ηρωικά γεγονότα της ιστορικής μάχης συνδέθηκαν στη λαϊκή παράδοση με τη βαθιά πίστη των κατοίκων στην προστατευτική παρουσία του Τροπαιοφόρου Αγίου Γεωργίου, στον οποίο αποδόθηκε η νικηφόρα έκβαση της σύγκρουσης.
Η μεγάλη αυτή νίκη των Ελλήνων και ιδιαίτερα των Αραχωβιτών εναντίον των Τουρκαλβανών θεωρήθηκε από τον λαό ως αποτέλεσμα της θαυματουργής επέμβασης του Αγίου. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, ο Άγιος Γεώργιος βοήθησε τους Έλληνες με το δριμύ ψύχος, τη σφοδρή χιονοθύελλα και τον ισχυρό βορειοανατολικό άνεμο, γνωστό στην Αράχωβα ως «Κατεβατό», που έπληξε τα εχθρικά στρατεύματα και συνέβαλε στην οριστική τους ήττα.
Η νίκη αυτή θεωρήθηκε ότι σηματοδότησε την αναζωπύρωση της Ελληνικής Επανάστασης στη Στερεά Ελλάδα, σε μια περίοδο κατά την οποία ο αγώνας είχε δεχθεί ισχυρά πλήγματα μετά την πτώση του Μεσολογγίου.
Στο πλαίσιο της διατήρησης της ιστορικής μνήμης, κάθε χρόνο στις 24 Νοεμβρίου, ημέρα επετείου της μάχης, τελείται επίσημη δοξολογία στον ιστορικό ναό του Αγίου Γεωργίου Αράχωβας, προς τιμήν των αγωνιστών και της νικηφόρας έκβασης της μάχης.
Τα τελευταία χρόνια έχει αναβιώσει και ένας ιδιαίτερος εορτασμός της επετείου της μάχης, ο οποίος πραγματοποιείται την τελευταία Κυριακή του Νοεμβρίου, με εκδηλώσεις μνήμης και τιμής προς τους αγωνιστές που έλαβαν μέρος στην ιστορική σύγκρουση της Αράχωβας.
