Τα γεγονότα πριν τη Μάχη της Αράχωβας

Μετά τον διορισμό του ως Αρχιστρατήγου της Ρούμελης το 1826, ο Γεώργιος Καραϊσκάκης ανέλαβε ένα εξαιρετικά δύσκολο έργο. Η Στερεά Ελλάδα βρισκόταν υπό έντονη πίεση από τις οθωμανικές δυνάμεις, ενώ η παρουσία του Κιουταχή πασά, που είχε αναλάβει την καταστολή της Ελληνικής Επανάστασης στην περιοχή, αποτελούσε σοβαρή απειλή για τα ελληνικά στρατεύματα και τους πληθυσμούς της Ρούμελης. Ο Καραϊσκάκης, γνωρίζοντας τη στρατηγική σημασία της περιοχής, άρχισε να οργανώνει συστηματικά τις δυνάμεις του, επιδιώκοντας να ανακόψει την προέλαση των Οθωμανών και να ενισχύσει το ηθικό των Ελλήνων αγωνιστών.

Στις 25 Οκτωβρίου 1826 αναχώρησε από την Αθήνα με σκοπό να κινηθεί προς τη Ρούμελη. Κατά την πορεία του συγκέντρωσε γύρω του έμπειρους οπλαρχηγούς και τμήματα αγωνιστών, ενώ παράλληλα επιδίωκε να πλήττει μικρές εχθρικές φρουρές και να διακόπτει τις γραμμές επικοινωνίας και ανεφοδιασμού των Οθωμανών. Με τον τρόπο αυτό προσπαθούσε να αποδυναμώσει την παρουσία των αντιπάλων του και να δημιουργήσει ευνοϊκές συνθήκες για τις επόμενες στρατιωτικές του κινήσεις.

Στις 27 Οκτωβρίου 1826 έφθασε στη Δομβραίνα της Βοιωτίας, όπου βρισκόταν οχυρωμένη μια δύναμη περίπου 300 Οθωμανών στρατιωτών. Η φρουρά αυτή είχε εγκατασταθεί εκεί από τον Μουστάμπεη, ο οποίος είχε μετακινηθεί προς την Αταλάντη για να προστατεύσει τις αποθήκες εφοδιασμού του Κιουταχή. Ο Καραϊσκάκης αποφάσισε να πολιορκήσει τη Δομβραίνα, θεωρώντας ότι η κατάληψή της θα ενίσχυε τη θέση των ελληνικών δυνάμεων στην περιοχή και θα περιόριζε τις κινήσεις των Οθωμανών.

Ενώ η πολιορκία συνεχιζόταν, έφθασαν πληροφορίες στον Καραϊσκάκη ότι ο Μουστάμπεης είχε ήδη κινηθεί εκ νέου με ισχυρή δύναμη. Αφού αντιμετώπισε ελληνικά τμήματα που είχαν επιχειρήσει να καταστρέψουν τις αποθήκες εφοδιασμού του Κιουταχή, κατευθυνόταν προς τη Λιβαδειά, η οποία βρισκόταν υπό τον έλεγχο σημαντικών οθωμανικών δυνάμεων. Η εξέλιξη αυτή ανάγκασε τον Καραϊσκάκη να αναθεωρήσει τα σχέδιά του, καθώς ήταν φανερό ότι μια μεγάλη σύγκρουση πλησίαζε.

Στις 14 Νοεμβρίου 1826 ο Καραϊσκάκης αναχώρησε από το Κακόσι, τη σημερινή Θίσβη, και την ίδια ημέρα έφθασε στο χωριό Πρόδρομος Βοιωτίας, γνωστό τότε ως Χώστια. Εκεί ενώθηκε με τα σώματα των Σουλιωτών, οι οποίοι αποτελούσαν έμπειρους και αξιόμαχους πολεμιστές. Η συνένωση αυτή ενίσχυσε σημαντικά τις ελληνικές δυνάμεις και αύξησε την αυτοπεποίθηση των αγωνιστών, οι οποίοι προετοιμάζονταν για την αναμέτρηση με τα στρατεύματα του Μουστάμπεη.

Την επόμενη ημέρα, στις 15 Νοεμβρίου 1826, το απόγευμα, ο Καραϊσκάκης έφθασε στο μοναστήρι του Αγίου Σεραφείμ στον Δομπό, στην περιοχή της Λιβαδειάς. Από εκεί οι ελληνικές δυνάμεις συνέχισαν την πορεία τους προς το ιστορικό μοναστήρι του Οσίου Λουκά, όπου διανυκτέρευσαν. Για την ασφάλεια του μοναστηριού άφησαν φρουρά περίπου 60 αγωνιστών, ώστε να διαφυλαχθεί το σημαντικό αυτό θρησκευτικό και στρατηγικό σημείο.

Στις 17 Νοεμβρίου 1826 τα στρατεύματα του Καραϊσκάκη έφθασαν στο Δίστομο, όπου στρατοπέδευσαν πριν από τη δύση του ηλίου. Η επιλογή της περιοχής δεν ήταν τυχαία, καθώς το Δίστομο αποτελούσε κομβικό σημείο ανάμεσα στη Λιβαδειά, την Αράχωβα και τον Παρνασσό, επιτρέποντας στον Καραϊσκάκη να παρακολουθεί τις κινήσεις των οθωμανικών δυνάμεων και να επέμβει την κατάλληλη στιγμή.

Την ίδια περίοδο, το εκστρατευτικό σώμα του Μουστάμπεη είχε στρατοπεδεύσει στην περιοχή της Δαύλειας. Στις 17 Νοεμβρίου 1826 οι υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι του οθωμανικού στρατού διανυκτέρευσαν στη Μονή Αγίας Ιερουσαλήμ, δυτικά της Δαύλειας. Ο Κιουταχής πασάς είχε ήδη ενισχύσει τον Μουστάμπεη αποστέλλοντας τον Κεχαγιάμπεη, υπαρχηγό της στρατιάς του, μαζί με σημαντική στρατιωτική δύναμη που ανερχόταν περίπου σε 2000 άνδρες, από τους οποίους οι 300 ήταν ιππείς.

Ο βασικός στόχος του Μουστάμπεη ήταν να κινηθεί προς τη Φωκίδα, να λύσει την πολιορκία του Κάστρου της Άμφισσας, το οποίο πολιορκούσαν οι Έλληνες οπλαρχηγοί Δυοβουνιώτης και Πανουργιάς, και παράλληλα να αντιμετωπίσει το εκστρατευτικό σώμα του Γαρδικιώτη Γρίβα που βρισκόταν στο Δίστομο. Για να επιτύχει τον σκοπό του έπρεπε να περάσει από την Αράχωβα, η οποία αποτελούσε στρατηγικό πέρασμα προς τον Παρνασσό και τη δυτική Στερεά Ελλάδα.

Έτσι, η κατάληψη της Αράχωβας αποτελούσε το πρώτο και σημαντικότερο βήμα για τα σχέδια του Μουστάμπεη. Από τις 18 Νοεμβρίου 1826 άρχισε να εφαρμόζεται το σχέδιο προέλασης των οθωμανικών δυνάμεων προς την περιοχή. Ωστόσο, ο Καραϊσκάκης είχε ήδη αντιληφθεί τη σημασία της περιοχής και προετοιμαζόταν να εκμεταλλευτεί το ορεινό έδαφος και τις δυσκολίες του χειμώνα στον Παρνασσό, ώστε να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τον αντίπαλό του. Οι εξελίξεις αυτές θα οδηγούσαν σύντομα σε μία από τις σημαντικότερες συγκρούσεις της Ελληνικής Επανάστασης στη Στερεά Ελλάδα, τη Μάχη της Αράχωβας.